5 Kroków do pełnej kontroli nad Twoimi finansami
Sprawdzony system, który przeprowadzi Cię od finansowego chaosu do spokoju – krok po kroku, bez żargonu, z konkretnymi liczbami.
Przed vs po 5 Krokach
Kliknij, żeby zobaczyć każdą transformację
Kontrola nad wydatkami
Nagłe wydatki
Wolność od długów
Spokój
Wykorzystywanie okazji inwestycyjnych
Świadomość inwestycyjna
KROK 1 · Budżet domowy
Zapanuj nad wydatkami
Możesz zarabiać dziesiątki tysięcy złotych miesięcznie, a i tak nie mieć ani oszczędności, ani pieniędzy na inwestowanie. Dzisiaj kiedy wydawanie przychodzi nam tak łatwo, sprawdzone sposoby są na wagę złota – nawet po dzisiejszej cenie:)
Osobne konto na wydatki bieżące
Jeśli zarabiasz więcej niż wydajesz i nigdy nie brakuje Ci pieniędzy na bieżące potrzeby oraz niespodziewane wydatki, a z jakiegoś powodu nie chcesz prowadzić budżetu, wybierz to rozwiązanie.
Tu sprawa jest prosta. Co miesiąc wpłacasz na konto określoną sumę pieniędzy i tylko z tego konta robisz wydatki na życie. Pozostałe pieniądze lokujesz od razu w oszczędnościach lub inwestycjach, o czym mowa w drugim kroku.
Prowadzenie budżetu w pliku exel, aplikacji lub zeszycie
Osobiście rekomenduje prowadzenie to rozwiązanie, nawet jeśli nie brakuje Ci pieniędzy.
Budżet daje mnóstwo przydatnych danych. Wiemy na co i ile wydaliśmy i na tej podstawie możemy dokonać zmian. Np. kupić automatyczny ekspres do kawy zamiast kupować kawę na wynos na stacji paliw. Wiemy też ile mamy pieniędzy do końca miesiąca.
Budżet to nie ograniczanie się – to mówienie pieniądzom gdzie mają iść, zanim znikną.
Budżet to finansowy plan na kolejny miesiąc – dzięki niemu nie zapomnicie nawet o imieninach teściowej!
1. Spisuj swoje wszystkie wydatki i dochody
Przez pełny miesiąc, od pierwszego do ostatniego dnia miesiąca, spisuj swoje wydatki oraz dochody. Bardzo dobry nawyk to zbieranie paragonów – na ich podstawie raz w tygodniu uzupełnij budżet. Dzięki temu będziesz miał informacje do utworzenia pierwszego budżetu – planu finansowego na najbliższy miesiąc.
2. Masz już dane - stwórz pierwszy budżet
Na podstawie zebranych danych z poprzedniego miesiąca, określ ile wydasz w nadchodzącym miesiącu. Podziel swoje środki na konkretne kategorie wydatków, jak „jedzenie”, „przyjemności” czy „ubrania”. Zawsze możesz przenieść pieniądze z jednej kategorii na drugą. Ważne żebyś nie wydawał więcej niż zarobiłeś.
3. Uzupełniaj wydatki raz w tygodniu
Spisuj nie tylko wszystkie wydatki jak w pierwszym miesiącu, ale również dochody. Każdy dodatkowy dochód wpisz w budżet i zastanów się na co go przeznaczysz. Raz w tygodniu sprawdź też czy stan pieniędzy na kontach i w gotówce zgadza się z tym co w budżecie.
Podstawowe zasady na początek
❓ Najczęstsze pytania - krok 1
Ile czasu zajmuje prowadzenie budżetu?
Poświęcam na to 15 min w tygodniu – tyle zajmuje mi wpisanie wszystkich wydatków z tygodnia i porównanie czy pieniądze do wydania, które pokazuje mi budżet, są takie same jak te w rzeczywistości.
Co z wydatkami nieregularnymi?
Wydatki nieregularne takie jak opłacenie OC za auto, ubezpieczenie mieszkania, wakacje czy zorganizowanie świąt można zaplanować z dużym wyprzedzeniem. Robię to na początku każdego roku kalendarzowego. W moim wspaniałym pliku Exel, do którego również otrzymasz dostęp za uczciwą kwotę 0 zł, wpisuję wszystkie wydatki nieregularne jak imieniny, rocznice, raty za podatek. Uwzględniam je przy tworzeniu budżetu na konkretny miesiąc.
Jakiej aplikacji użyć do budżetu?
Osobiście testowałem aplikacje na telefon Wallet by BudgetBakers (wersja darmowa i płatna za 86,99 zł/rok) oraz Monefy (wersja darmowa i płatna za149,99 zł/rok). Jednak moim numerem jeden jest budżet w pliku Excel. Nie wysyłam swoich danych do firm zewnętrznych i mogę go dowolnie edytować. Mam dla Ciebie plik, z którego sam korzystam od wielu lat za uczciwą cenę 0 zł/wieczność. Kliknij w link i pobierz.
Zarabiam nieregularnie - jak zrobić budżet?
W takim przypadku trzeba posiłkować się kładką finansową – pieniędzmi, które mają nam zabezpieczyć ilość środków od jednego przychodu do drugiego. Spisując wydatki z jednego miesiąca, wiesz już ile potrzebujesz do życia. Po zaplanowaniu kolejnego miesięcznego budżetu, przelewaj sobie na konto, z którego korzystasz do codziennych wydatków, właśnie tą określoną sumę pieniędzy.
Partner/partnerka nie chce prowadzić budżetu - co robić?
Zacznij sam/a. Pokaż wyniki po miesiącu – konkretne liczby przekonują lepiej niż argumenty. Często wystarczy pokazać, że „wydaliśmy 800 zł na jedzenie na mieście w tym miesiącu”. Przecież połowę z tego można było odłożyć na wakacje. Prowadzenie budżetu niesie za sobą wiele korzyści. Trzeba tylko je dostrzec.
W rzeczywistości mam mniej pieniędzy do wydania, niż pokazuje budżet, co wtedy?
To nic. Mi również zdarza się nie wpisać jakiegoś wydatku do budżetu i kiedy robię porównanie wychodzi mi „manko”. Poprawiam wtedy budżet, wpisując po stronie wydatków kwotę o którą mam mniej w rzeczywistości. Pamiętam – realny świat jest ważniejszy:)
🎯 Potrzebujesz pomocy z budżetem dopasowanym do Twojej sytuacji?
KROK 2 · Oszczędności
Oszczędności też chcą mieć swój cel
Prowadzisz budżet więc wiesz na co wydajesz pieniądze. Możesz ograniczyć pewne zbędne wydatki i dzięki temu zbudować oszczędności. Oszczędności to fundament finansów osobistych – to one dają nam spokojny sen, cokolwiek by się wydarzyło.
Podobnie jak w przypadku budżetu, odłożonym pieniądzom też trzeba nadać cel. Dlaczego? Bo za kilka miesięcy nie będziemy pamiętali po co je odłożyliśmy.
Jak podzielić swoje oszczędności?
Fundusz awaryjny
Na wypadek awarii czy wizyty u lekarza. Odłóż na niego chociaż 1 000 zł.
Fundusz wydatków nieregularnych
Wysokość funduszu obliczysz w moim pliku Exel do prowadzenia budżetu.
Poduszka finansowa
Pozwoli się nam utrzymać na wypadek utraty pracy. Wynosi pomiędzy 3 a 12-krotnością miesięcznych wydatków.
Oszczędności na
Wakacje, nowy samochód, remont kuchni. Kiedy określisz cel oszczędzania, twoja motywacja będzie dużo wyższa.
❓ Najczęstsze pytania - krok 2
Gdzie zapisywać które oszczędności są na co?
Możesz skorzystać z mojego pliku, w którym z łatwością podzielisz swoje oszczędności i będziesz monitorował ich poziom. Pozwala on również na sprawdzenie ile brakuje do określonego celu i kiedy go osiągniesz.
Gdzie trzymać swoje oszczędności?
Fundusz awaryjny na koncie oszczędnościowym, lokacie lub w gotówce.
Fundusz wydatków nieregularnych na koncie oszczędnościowym lub w gotówce.
Poduszkę finansową najlepiej trzymać na lokacie, koncie oszczędnościowym lub w detalicznych obligacjach skarbowych, walutach obcych, złocie i gotówce.
Oszczędności na koncie oszczędnościowym lub lokacie.
Nie zakładaj osobnej lokaty czy konta oszczędnościowego dla każdego celu – zapisz ile na danym koncie jest poduszki finansowej, funduszu czy oszczędności na.
Czy środki na poduszce finansowej nie lepiej zainwestować?
Nie. Inwestując poduszkę finansową tracisz komfort psychiczny. Jeśli dojdzie do sytuacji, w której będziesz potrzebował tych pieniędzy a na rynku będzie akurat korekta – zrealizujesz swoje inwestycje w najgorszym możliwym momencie i pozbawisz się zysków. Jedyną formą inwestycji jaką dopuszczam przy poduszce finansowej są detaliczne obligacje skarbu państwa oraz fizyczne złoto.
Czy jeśli mam długi to powinienem budować oszczędności?
W pierwszej kolejności zbuduj fundusz awaryjny i fundusz wydatków nieregularnych. Pozwolą Ci one nie zaciągać nowych długów.
Skąd wziąć na oszczędności? Znajdziemy je razem
KROK 3 · Długi i kredyty
Spłać swoje długi
Długi to ciężar, który ciąży jak kula u nogi, a ciągnię się jak… lasange:) Zacznij spłacać od najmniejszego długu – jeden spłacony dług da Ci motywację do spłaty kolejnego. Spłać jak najszybciej długi na samochód, sprzęty czy wakacje.
Kredyt hipoteczny to inna bajka. Na naszą korzyść przy kredycie hipotecznym gra inflacja – nasz dług się dewaluuje. Jest dużo tańszy niż kredyty konsumenckie, ale również generuje odsetki. Możemy oddać bankowi nawet dwa razy więcej pieniędzy, niż od niego otrzymaliśmy. Dlatego i jego warto nadpłacać.
Spisz wszystkie długi
Kwota, rata, oprocentowanie. Nie rób żadnych wyjątków.
STOP nowym długom
Masz już przynajmniej fundusz awaryjny, więc łatwiej Ci się nie zadłużać.
Finansowa kula śnieżna
Spłata najmniejsze kredytu daje Ci większe możliwości do spłaty kolejnego zadłużenia.
Data wolności od długów
Policz kiedy będziesz wolny od długów. To naprawdę daję kopa 😉
❓ Najczęstsze pytania - krok 3
Co z kredytem hipotecznym - kiedy go nadpłacać?
Kredyt hipoteczny warto nadpłacać od samego początku – wtedy w jego racie jest najwięcej odsetek, a najmniej kapitału. Jeśli w pierwszych latach za nadpłacanie musisz płacić tzw. karę (czyli prowizję), nie zniechęcaj się. Pomimo zapłacenia prowizji, w wielu przypadkach tak czy siak opłaca się robić nadpłaty – wszystko można policzyć.
Lepiej od najmniejszego czy od najdroższego (najwyższe oprocentowanie)?
Matematycznie – od najdroższego (metoda lawiny). Psychologicznie – od najmniejszego (metoda kuli śnieżnej). Badania pokazują, że ludzie częściej kończą spłatę metodą kuli śnieżnej, bo szybkie zwycięstwa motywują.
Czy konsolidacja to dobry pomysł?
Tylko jeśli obniża oprocentowanie i nie wydłuża drastycznie spłaty. Konsolidacja bez zmiany nawyków = te same długi za 2 lata. Najpierw zrób budżet (Krok 1), potem rozważ konsolidację.
Mam kredyty, ale mam również oszczędności - czy nie lepiej inwestować?
W pierwszej kolejności stwórz fundusz awaryjny, na wydatki nieregularne i poduszkę finansową. Następnie sprawdź jakie koszty odsetkowe ponosisz? Jeśli zwrot z inwestycji jest wyższy niż koszty – zainwestuj. Pamiętaj, że nie ma czegoś takiego jak gwarantowany zysk. Im większa stopa zwrotu, tym wyższe ryzyko. Spłata kredytów wcześniej to pewne oszczędności na odsetkach. Zatem odsetki w garści czy inwestycje na dachu?
Stwórzmy Twój plan spłaty - z datami i kwotami
KROK 4 · Bezpieczeństwo finansowe
Zabezpiecz się przed oszustwami
Na wnuczka, na policjanta, na przelew na telefon-a, na wypadek bliskiej osoby – pomysłowość ludzka, a tym bardziej złodziei i oszustów, nie ma końca.
Możemy się zabezpieczyć na wiele sposobów, ale na końcu i tak bardzo wiele będzie zależało od nas samych. Poznaj metody oszustw i sposoby jak się przed nimi chronić. Ogranicz ryzyko zostania oszukanym najbardziej jak się da.
Zastrzeż PESEL
Nikt nie weźmie na Ciebie kredytu, pożyczki, leasingu ani duplikatu karty SIM
Antywirus
Korzystaj z antywirusa, bo da Ci częściowe bezpieczeństwo w sieci, ale nie czuj się zbyt pewnie.
2FA
Gdzie tylko można korzystaj z uwierzytelniania dwuskładnikowego – Google Authenticator lub YubiKey.
Korzystaj z zakładek
Logując się do banku korzystaj z zakładek, a nie wpisuj za każdym razem nazwę banku w google.
❓ Najczęstsze pytania - krok 4
Jak zastrzec PESEL i czego nie zrobię po jego zastrzeżeniu?
PESEL zastrzeżesz przez mObywatel – aplikacji mobilnej i przez stronę internetową oraz w urzędzie gminy/miasta.
Czego nie zrobisz mają zastrzeżony PESEL:
- nie podpiszesz umowy o kredyt czy pożyczkę oraz nie zrobisz zakupów na raty,
- nie podpiszesz aktu notarialnego,
- nie pobierzesz z banku więcej pieniędzy niż 3 krotność minimalnego wynagrodzenia,
- nie otrzymasz kopii swojej karty SIM,
- nie założysz konta bankowego.
Na co nie zadziała zastrzeżenie numeru PESEL?
Nie zadziała na wyłudzenie ubezpieczenia OC. Wtedy:
- Niezwłocznie powiadom Policję o popełnieniu przestępstwa.
- Powiadom Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny i towarzystwo ubezpieczeniowe – z powiadomieniem prześlij potwierdzenie o zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa z Policji.
- Zwróć uwagę na niezgodności dotyczące np. imienia, nazwiska lub adresu zamieszkania – można podnieść ten fakt przed ubezpieczycielem.
Na czym polega oszustwo "na przelew na telefon"?
- Otrzymujesz przelew na telefon.
- Za chwilę z innego numeru dzwoni ktoś kto mówi, że to on wysłał Ci ten przelew przez pomyłkę i prosi żebyś odesłał go na inny numer, bo bardzo się spieszy lub opowiada inną bajkę.
- Robisz to o co Cię poprosił i jesteś zadowolony że zachowałeś się uczciwie.
- Za kilka dni odzywa się do Ciebie inna osoba, która czeka na zakupiony przedmiot na aukcji. Zapłaciła za niego przelewem na Twój numer telefonu.
- Oszust podał twój numer telefonu w ogłoszeniu i nabywca przedmiotu przelał Ci pieniądze – Ty te pieniądze odesłałeś oszustowi.
- Nigdy nie odsyłaj tych pieniędzy na inny numer.
- Skontaktuj się z bankiem aby odesłać pieniądze tam skąd przyszły lub zwróć je w apikacji mobilnej.
Czemu mam korzystać z zakładek wchodząc np. na stronę banku?
Bo w odpowiedzi na pytanie w google może wyskoczyć fałszywa strona banku. Na samej górze odpowiedzi wyświetlają strony najwięcej odwiedzane lub promowane. Oszuści mogą wykupić sobie pierwsze miejsce na liście wyszukiwań i ukraść Twoje pieniądze.
🛡️Zabezpiecz siebie i swoje pieniądze
KROK 5 · Inwestowanie
Inwestuj - niech pieniądze pracują na Ciebie
Prowadzisz budżet, długi masz pod kontrolą, odłożyłeś na solidną poduszkę finansową, wiesz jak nie dać się oszukać. Fundamenty pod inwestycje są gotowe. Na inwestowanie przeznacz pieniądze, które żadna sytuacja nie sprawi, że będziesz ich koniecznie potrzebował. Od tego mamy poduszkę finansową. To pozwoli Ci inwestować z większym spokojem.
Edukacja
Nie czytaj wszystkich finansowych newsów z portali inwestycyjnych. Natłok wiadomości Cię przytłoczy, a to i tak tylko szum. Prawdziwa wiedza inwestycyjna zawarta jest w książkach, dobrych newsletterach i blogach. Na początek polecam książki:
- „Inteligentny inwestor XXI wieku”, autor: Trader 21,
- „Czarodzieje rynku”, autor: Jack D. Schwager
- „Po prostu kupuj”, autor: Nick Maggiulli.
Z blogów finansowych, z których możemy wynieść dawkę wiedzy, polecę gloomboomdoom.com Marca Fabera. Z kanałów YT, poniedziałkowy webinar Przemysława Kwietnia, a w sprawach kryptowalut kanał Phila Koniecznego.
Wybór brokera
Jeśli chcesz inwestować małe kwoty to dobrym wyborem może być XTB, które oferuje konta emerytalne IKE i IKZE – dzięki nim inwestujemy bez 19% podatku Belki lub z mniejszym i odsuniętym w czasie podatkiem (przy koncie IKZE).
Jeśli dysponujesz kapitałem powyżej 10 000 EUR, wyborem może być Exante – daje dostęp do amerykańskich ETF-ów. Jeśli chcesz inwestować w kryptowaluty – Binance.
Decyzja w co inwestujesz
Podejmując decyzje inwestycyjne możesz naśladować lub inspirować się ruchami innych inwestorów. Z polskiego podwórka mogę wymienić płatne dostępy: Portfel Tradera oraz DNA Rynków oraz darmowe opcje: Marcin Iwuć oraz Daniel z portalu Pamiętnik Giełdowy. Z opcji zagranicznych wymienię Marca Fabera, Lyn Alden, Capitalist Exploits czy Nanalyze.
Portfel inwestycyjny
Inwestuj w różne aktywa od akcji przez obligacje do złota i posiadaj gotówkę. Zbuduj portfel na wzór portfela Browna lub Fabera.
Realizuj zyski
Nie znajdziesz idealnej górki, tak samo jak dołka – jeśli masz zyskowną pozycję i widzisz możliwe słabsze perspektywy – sprzedaj jej część
Tnij straty
Jeśli twoja inwestycja okazała się nietrafiona przyznaj to przed sobą i zamknij ją mimo straty. To żaden wstyd.
TFI - fundusze aktywnie zarządzane
Ponad 90% TFI przegrywa z szerokim rynkiem w ciągu 10 lat. Lepsze efekty dają ETF-y na szeroki rynek.
❓ Najczęstsze pytania - krok 5
Od czego zacząć? Giełda wydaje się skomplikowana.
Zacznij od prostego inwestowania małymi kwotami. Nie kupuj akcji pojedynczych spółek, a zacznij od ETF-ów. Pamiętaj o podziale kapitału w portfelu. Posiadaj zawsze gotówkę na ewentualne zakupy.
Nie zawsze jest dobry czas na zakupy akcji czy złota. Wtedy warto gromadzić większe ilości gotówki. Ale pamiętaj też, że więcej pieniędzy inwestorzy stracili czekając na spadki, niż stracili podczas tych spadków.
Zacząć naukę inwestowania od konta DEMO?
Oczywiście, że możesz zacząć od konta demo. Używaj je do technicznego nauczenia się kupowania akcji i ETF-ów. Na koncie demo, nie nauczysz się podejmowania decyzji finansowych, z jednej prostej przyczyny. Nie inwestujesz prawdziwymi pieniędzmi. Emocje związane ze wzrostem lub spadkiem Twoich aktywów mogą sprawić, że będziesz zachowywał się zupełnie inaczej niż robiłeś to na koncie demo.
Dlatego zacznij inwestować małymi kwotami – to trening i sposób na zdobycie prawdziwego doświadczenia.
Ile minimalnie inwestować miesięcznie?
Nawet 200 zł/miesiąc ma sens przy horyzoncie 20+ lat. Ważniejsza jest regularność niż kwota. Gdy rosną dochody – zwiększaj wpłaty. Nie czekaj na „idealny moment” – najlepszy czas to TERAZ.
IKE czy IKZE? Co wybrać?
IKE – brak podatku od zysków po 60. roku życia (po 55. roku życia przy nabytym prawie do emerytury) Limit: 28 260 zł/rok. IKZE – odliczenie od PIT teraz, ale podatek 10% przy wypłacie po 65. roku życia. Limit: 11 304 zł/rok lub 16 956 zł/rok dla przedsiębiorców. Najlepiej: oba! Do osiągania rocznych przychodów do poziomu drugiego progu podatkowego, matematycznie bardziej opłacalne jest IKE. Powyżej – IKZE.
💰Zdobądź praktyczną wiedzę inwestycyjną
Na którym kroku jesteś?
Zrób quiz – w 2 minuty dowiesz się od czego zacząć